حدیث روز
امام علی (ع) می فرماید : هر کس از خود بدگویی و انتقاد کند٬ خود را اصلاح کرده و هر کس خودستایی نماید٬ پس به تحقیق خویش را تباه نموده است.

جمعه, ۱۴ آذر , ۱۳۹۹ 19 ربيع ثاني 1442 Friday, 4 December , 2020 ساعت تعداد کل نوشته ها : 1337 تعداد نوشته های امروز : 0 تعداد اعضا : 9 تعداد دیدگاهها : 18×
همسایه داری در اسلام
۱۷ مرداد ۱۳۹۴ - ۱۸:۴۵
شناسه : 1069
بازدید 140
6

بنام هستی آفرین همسایه داری در اسلام در دیدگاه اسلامی جامعه وروابط انسانی آن رنگ الهی به خود می گیرد و همه چیز در جهت نیل به هدف غایی آفرینش می باشد همان هدفی که کمال مطلوب اوست. لذا جامعه برای انسان همانند صحنه آزمایشی میباشد که او میتواند در این صحنه با ایجاد روابط […]

ارسال توسط :
پ
پ

بنام هستی آفرین
همسایه داری در اسلام
در دیدگاه اسلامی جامعه وروابط انسانی آن رنگ الهی به خود می گیرد و همه چیز در جهت نیل به هدف غایی آفرینش می باشد همان هدفی که کمال مطلوب اوست. لذا جامعه برای انسان همانند صحنه آزمایشی میباشد که او میتواند در این صحنه با ایجاد روابط صحیح و انسانی به همنوعان خود صفات نیکویی را که مورد توجه و رضایت حق تعالی است در خود پرورش دهد و از سوی دیگر صفات ناپسند و رذا یل اخلاقی را که موجب سقوط و انحطاط وجود ارزشمند اوست از وجود خویش پاک کنند .
آداب همنشینی با دیگران را می توان در دو مرحله خلاصه کرد:
الف .مرحله اندیشه: از دیدگاه اسلام روابط اجتماعی انسان ها در مرحله اندیشه براصول خیر خواهی محبت و مودت ،حسن ظن و مانند آن مبتنی است یعنی مسلمانان باید صفحه اندیشه خود را نسبت به سایرین نیکو سازد .اندیشه خیر خواهی نصیحت دوستی و سعادت آنها را در سر داشته و از نقشه کشی و توطئه چینی بر ضرر آنان بپرهیزد .
علی (ع)می فرمایند: “ان الله سبحانه یحب ان تکون نیت الانسان للناس جمیله ” خدای سبحان دوست داردکه نیت انسان درباره همنوعانش نیکو باشد . ب . مرحله عمل: اسلام در مرحله عمل برای تنظیم روابط اجتماعی انسان ها آداب و وظایفی قرار داده و پایه آن را بر ایمان به خدا و تقویت روح فضیلت و انسانیت بنا نهاده است .
تعالیم اسلام در این زمینه بقدری دقیق و هماهنگ با فطرت انسان است که اگر به آن عمل شود و معاشرت ها رنگ انسانی الهی به خود گیرد سیمای زندگی عوض می شود بسیاری مایلند در ارتباط با همنوعان خویش زندگی موفقی داشته باشند ولی به جهت نا آگاهی از چگونگی آداب معاشرت ونیز عدم رعایت این آداب توانایی برقراری روابط مناسب و اسلامی را از دست می دهند و به ناچار منزوی می شوند .
بنابراین شناخت این آداب در مرحله عمل و توانایی ایجاد ارتباط مناسب با قشرهای مختلف جامعه براساس بینش مکتبی از اهمیت بسیاری برخوردار است خطوط کلی آداب معاشرت در مرحله عمل این است که: انسان رفتار خود را با دیگران نیکو سازد، انصاف را رعایت کرده، آنچه برای خود می پسندد برای دیگران نیز بپسندد و آنچه برای خود دوست نمی دارد برای دیگران نیز نپسندد، با آنان مدارا کند، به امور آنان اهتمام ورزد، به نفع آنها حرکت و از تک روی بپرهیزد، با آنها همکاری داشته باشد و…
علی (ع)در وصیت خود به امام حسن(ع) به بخشی از این خطوط کلی اشاره کرده می فرماید: اجعل نفسک فیما بینک و بین غیرک فاحبب لغیرک ما تحب لنفسک و اکره له ما تکره لها و لا تظلم کما لا تحب ان تظلم و احسن کما تحب ان یحسن الیک :خویشتن را میان خود و دیگران میزان قرار ده آنچه را برای خود می خواهی برای دیگران بخواه وآنچه را برای خود خوش نمیداری برای دیگران نیز خوش ندار .به کسی ستم نکن چنانکه دوست نداری به تو ستم شود و نیکی کن همانگونه که دوست داری به تو نیکی شود. . امام صادق(ع)در ترسیم آن خطوط کلی میفرماید :خالطواالناس و اتوهم و اعینوهم ولا تجانبوهم و قولو ا لهم کما قال الله تعالی “وقولو اللناس حسنا ” با مردم بیامیزید و در اجتماعشان شرکت کنید و آنها را در کارها یاری نمایید، منزوی نشوید و از جامعه کناره نگیرید و با آنان چنان سخن بگویید که خدا فرموده است؛ با مردم به خوبی سخن بگویید. . انتخاب خانه و اهمیت همسایگی : پیامبر(ص)کیفیت رفتار همسایه ها را با یکدیگر تأمین سعادت و آسایش انسانها مؤثر می دانست وبه یارانش توصیه می کرد در جایی مسکن گزینند که بتوانند از نعمت وجود همسایگان شایسته تری برخوردار شوند در حالی که امروزه شاهد هستیم که تنها چیزی که در انتخاب خانه به آن کم توجهی می شود مسأله همسایگان است . امروزه بیش از هر چیز ظاهر زیبای خانه، مسافت آنها و مسائل کم اهمیت دیگر مد نظر افراد در انتخاب خانه می باشد که نتیجه آن نیز جز نا رضایتی و عدم آسایش چیز دیگری نخواهد بود . یکی از اصحاب پیامبر(ص) از ایشان پرسید ای رسول خدا تصمیم دارم خانه ای بخرم به نظر شما کدام محله را انتخاب کنم؛ حضرت بدون آنکه محله خاصی را به او پیشنهاد کنند فرمودند “الجوار ثم الدار الرفیق ثم السفر ” نخست همسایه سپس خانه نخست رفیق آنگاه سفر همسایه بد: از آنجایی که انسان با همسایه خود سالها در یک محل زندگی میکند، لذا ارتباط و بر خورد زیادی با او پیدا خواهد کرد که هر چقدر این برخوردها جنبه نیکوتری به خود بگیرد، انسان آرامش و سکونت بیشتری خواهد داشت و برعکس اگر همسایه او حقوق دیگران را رعایت نکند زندگی برا ی او سخت و آزار دهنده خواهد شد. . امام باقر(ع) می فرمایند ” من القواصم الفواقر التی تقصم الظهر جار السوء ان رأی حسنه اخفاها و ان رأی سیئه افشاها” یکی از چیزهایی که کمر انسان را خرد می کند همسایه بد است که اگر خوبی ببیند پنهان می کند و اگر بدی ببیند افشاءمی کند . . همانطور که دراین حدیث ملاحظه شد یکی از امور مهم همسایه داری پنهان کردن سر و افشاء نیکی هاست که اگر مورد غفلت واقع شود بسیار آزار دهنده خواهد بود. . حرمت همسایه: اسلام برای همسایه حرمت زیادی قائل است تا جایی که پیامبر(ص)درجایی می فرمایند :حرمت همسایه آدمی مثل نفس اوست که باید به اوضرر نرساند.
همچنین می فرمایند:”حرمت الجار علی الانسان کحرمت امه ” احترام همسایه مانند احترام مادر برانسان لازم است.
لذا باید توجه داشته باشیم که با حفظ حقوق همسایه حرمت اورا پاس بداریم . تقسیم همسایه از لحاظ حقوق: همسایگی مقتضی حقوقی است. بالاتر از حقوق برادری.
در اسلام همسایه تمام حقوقی را که یک مسلمان دارد با اضافاتی دارا می باشد
از پیامبر(ص) روایت شده: همسایگان بر سه دسته اند : ا- همسایه ای که یک حق دارد
۲- همسایه ای که دو حق دارد ۳- همسایه ای که سه حق دارد .
همسایه ای که سه حق دارد، همسایه مسلمانی است که فامیل هم باشد او یک حق همسایگی دارد، یک حق مسلمانی، و یک حق خویشاوندی .
همسایه ای که دو حق دارد همسایه ای است که فقط مسلمان باشد، او یک حق همسایگی دارد، ویک حق مسلمانی؛ وهمسایه ای که یک حق دارد همسایه مشرک است. حقوق همسایه: حقوق همسایگان در اسلام از دقت و تعداد زیادی برخوردار است در اینجا با بیان چند حدیث برخی از این حقوق را متذکر می شویم .در حدیثی از پیامبر(ص) آمده که:
آیا می دانید حق همسایه چیست ؟اینکه اگر یاری خواست یاری اش کنی و اگر طلب قرض کرد قرضش دهی و اگر تو را طلبید در پیش او حاضر باشی و اگر مریض شد عیادتش کنی و اگر مرد جنازه اش را تشییع کنی و اگر چیزی به او رسید تبریکش گویی و اگر مصیبتی به او رسید تسلیتش دهی و بدون اجازه او ساختمان خانه ات را از او بلندتر نکنی که راه باد را براو ببندی و هنگامی که میوه ای خریدی آن را به او هدیه کن و اگر هدیه نکردی در پنهان برایش ببر و آن را بوسیله فرزندت نفرست که فرزند اورا ناراحت کند و بوسیله بوی غذایت اورا اذیت نکن مگر اینکه از آن غذا برایش مقداری ببری .
امام صادق(ع) می فرماید : لیس منا من لم یحسن مجاوره من جاوره؛ از ما نیست کسی که با همسایگانش خوش رفتار نباشد. . امام باقر(ع)می فرماید : ما من اهل قریه یبیت و فیهم جائع ینظر الله الیهم یوم القیامه؛ در هر شهری که در آن کسی گرسنه بخوابد اهل آن شهر در قیامت مورد توجه خدا نخواهد بود .
امام سجاد(ع) در رساله حقوق حق همسایه را بر ده قسم می شمارند : اما حق جارک فحفظه غائبا و اکرامه شاهدا و نصرته اذا کان مظلوما و لا تتبع له عوره فان علمت علیه سوءسترته علیه و ان علمت انه یقبل نصیحتک نصحته فیما بینک و بینه و لا تسلمه عند شدائده و تقبل عثراته وتغفر ذنبه و تعاشره معاشره کریمه اما همسایه را بر تو ده حق است:
۱-در غیابش حقش را مراعات کنی ۲-.در حضورش اکرامش نمایی
۳-اگر مورد ظلم قرار گرفت یاریش دهی ۴- در اسرار او تجسس نکنی
۵- زشتی هایش را پرده پوشی ۶- اگر مطمئن شدی پذیرش نصیحت دارد او را در پنهان نصیحت کنی در اموری که به تو مربوط می شود
۷- در گرفتاریها اورا به حال خود رها نکنی ۸- لغزشهایش را ندیده بگیری
۹-گناهانش را ببخشی ۱۰-با او محترمانه معاشرت کنی.
خلاصه حق همسایه این است که: به او سلام کنی، با او صحبت طولانی نکنی، زیاد از حالش سؤال نکنی، در مرض عیادتش کنی، در مصیبت تسلیتش دهی، در عزا با او شریک باشی، در شادی تبریکش گویی، و شرکتت رادر شادی او اظهار کنی، از لغزشهایش چشم بپوشی، از بام به امور پنهانش نگاه نکنی، اگر خواست شاخه ای بر دیوار بگذارد براو سخت نگیری، در مسأله آب ناودان و خاکروبه ریختن در پشت دیوارش براو سخت نگیری، راهش را تنگ نکنی، دقت نکنی که چه چیز به خانه میبرد، آنچه از عوراتش(امور پنهانی) منکشف میشود بر او بپوشانی، و هنگامی که مصیبتی به او می رسد و زمین می خورد زیر بغلش را بگیری و اورا بلند کنی، و در غیبتش از مواظبت خانه اش غافل نشوی، پنهانی به سخنانش گوش ندهی، و از حرمتش(ناموس اش) چشم بپوشی، و به خادمه او نظر نکنی، و به فرزندش مهربانی کنی، و اورا در امر دین و دنیایش ارشادکنی.
امام سجاد(ع) در دعایی برای دوستان و همسایگانشان به تعدادی از حقوق همسایگان نسبت به یکدیگر اشاره می کنند :اللهم صل علی محمد و اله و تولنی فی جیرانی و موالی العارفین بحقنا و المنابذین لاعدائنا بافضل ولایتک و وفقهم لاقامه سنتک و الاخذ بمحاسن ادبک فی ارفاق ضعیفهم و سد خلتهم و عیاده مریضهم و هدایه مسترشدهم و مناصحه مستشیرهم و تعهد قادمهم و کتمان اسرارهم و ستر عوراتهم و نصرت مظلومهم و حسن مواساتهم بالماعون و العود علیهم بالجده و الافضال و اعطاءمایجب لهم قبل السؤال و اجعلنی اللهم اجزی بالاحسان مسیئهم و اعرض بالتجاوز عن ظالمهم و استعمل حسن الظن فی کافتهم و اتولی بالبر عامتهم و اغض بصری عنهم عفه و الین جانبی لهم تواضعا و ارق علی اهل البلاءمنهم رحمه و اسرلهم بالغیب موده و احب بقاء النعمه عندهم نصحا و اوجب لهم ما اوجب لحامتی و ارعی لهم ماارعی لخاصتی اللهم صل علی محمد واله وارزقنی مثل ذلک منهم و اجعل لی اوفی الحظوظ فیما عندهم و زدهم بصیره فی حقی و معرفه بفضلی حتی یسعدوا بی و اسعد بهم امین رب العالمین بار خدایا برمحمد و آلش درود فرست و مرا در رابطه با رعایت حق همسایگان و دوستانم که به حق ما معرفت دارند و با دشمنان ما در ستیزند به بهترین صورت یاری فرما، و ایشان را برای بپاداشتن سنت خود وبه کار گرفتن آداب نیکویت در ارفاق به ضعیفان و بر آوردن حاجت آنان و عیادت بیماران وهدایت راهجویان و خیر خواهی نسبت به مشورت کنندگان و دیدار نمودن از مسافران برگشته به وطن و پنهان داشتن راز مردم وپوشاندن عیوب خلق خدا ویاری دادن به ستمدیدگان و حین مواسات در مایحتاج زندگی با آنان و دریغ نورزیدن از پیشکش و بخشش فراوان و عطاکردن پیش از در خواست موفق فرما .با رخدایا مرا توفیق ده که بد کاران را به احسان پاداش دهم و از ستمکارشان با گذشت و بخشش صرف نظر کنم و نسبت به همه آنها نیک گمان باشم و با همه آنان به نیکی رفتار کنم .و چشم از خطای آنان عفیفانه بپوشم و از باب فروتنی با ایشان نرم باشم و بر بلا دیدگان آنا ن به آئین رحمت رقت آورم و در نبودشان دوستی و محبت خود را بر آنان ظاهر سازم و از سر اخلاص دلبسته دوام نعمت آنان باشم وهر چه را برای خویشان خود لازم میدانم در حق آنان لازم بدانم و آنچه را برای مخصوصان خود رعایت می کنم برای آنان نیز رعایت نمایم .خداوندا بر محمد و آل او درود فرست و مرا نیز از طرف آنان رفتاری بدین صورت نصیب فرما و سهمی کاملتر از آنچه از خوبیها نزد آنان است برای من قرار ده و بصیرت آنان را در حق من و معرفتشان را به فضل من زیاد کن تا به وسیله من اهل سعادت شوند و من نیز به سبب آنان نیکبخت گردم؛ خداوندا دعایم را مستجاب گردان .
حقوق مالی همسایه: روایت است: در روز قیامت همسایه فقیر چنگ زند بردامن همسایه غنی و گوید پروردگارا از او بپرس که چرا در بروی من بست و احسان خود را ازمن منع نمود
چنین نیست که حق همسایه همین است که اورا اذیت نرسانی زیرا این مطلب اختصاص به همسایه ندارد بلکه حقی است که از برای همه ثابت است بلکه باید علاوه براین با او به مهربانی و ملاطفت سلوک کرد و احسان خود را از ا و دریغ نداشت و آنچه به آن محتاج باشد و ما مالک آن باشیم از اومضایقه نکرده و اورا مانند شریک در مال خود بدانیم .
ماعون چیست ؟ ماعون از ماده معن به معنی چیز کم است و بسیاری از مفسران معتقدند که منظور از آن در آنجا اشیاء جزئی است که مردم مخصوصا همسایه ها از یکدیگر به عنوان عاریه یا تملک می گیرند مانند مقداری نمک، آب ،آتش (کبریت) ظروف و مانند اینها، راوی عرض کرد که ما همسایگانی داریم که اگر چیزی به ایشان عاریه بدهیم می شکنند و ضایع می کنند در این صورت بر ما گناهی هست که به ایشان ندهیم؟ فرمود هرگاه چنین باشد گناهی برشما نیست اگر به ایشان ندهید .
در حدیث دیگر فرمود: حلال نیست منع کردن نمک و آتش از همسایگان من یمنع الماعون جاره منعه الله خیره یوم القیامه و وکله الی نفسه و من وکله الی نفسه فما اسوءحاله کسی که وسایل ضروری و کوچک را از همسایه اش دریغ دارد خداوند او را از خیر خود در قیامت منع می کند و اورا به حال خود وا می گذارد و هرکس خدا او را به خود واگذارد چه بد حالی دارد .
از حضرت صادق(ع)نقل شده: منع نکنید قرض دادن خمیر و نان را وطلبیدن آتش را که این امور باعث زیادتی روزی می شود بر اهل خانه با آنکه از جمله مکارم اخلاق است.
لزوم رازداری: زیستن طولانی افراد در یک محل به تدریج موجب می شود که همسایگان از اسرار یکدیگر مطلع شوند .از طرفی آشکار ساختن اسرار مردم و فاش کردن عیوب آنان در نزد این و آن، کار ناپسندی می باشد و مؤمن نباید در کار دیگرا ن تجسس کند و دنبال یافتن عیب آنان باشد و اگر برحسب اتفاق بررازی آگاه شد باید آن را مخفی کند ومصداق این مثل که خدا می بیند و می پوشد، همسایه، ندیده می خروشد، نباشد .
امام سجاد(ع) یکی از حقوق همسایه هارا بریکدیگر رازداری دانسته و می فرماید: فان علمت علیه سوءسترته علیه؛ چنانچه برعیب همسایه ات آگاه شدی باید آن رامخفی داری .
اجازه به هنگام ورود: از جمله حقوقی که همسایگان بر عهده یکدیگر دارند اجازه گرفتن به هنگام ورود به منزل یکدیگر و استیناس است .
یا ایها الذین امنوا لا تدخلوا بیوتا غیر بیوتکم حتی تستأنسوا و تسلمو اعلی اهلها؛ ای آن کسانیکه که ایمان آوردید داخل مشوید در خانه هایی که غیر خانه خودتان است تا آنکه دستوری طلبید و سلام کنید بر اهل اش .
کلمه انس به هر چیز و بسوی هر چیز به معنای الفت گرفتن به آن و آرامش یافتن قلب به آن است و کلمه استیناس عملی است که به این منظور انجام شود؛ مانند استیناس برای داخل شدن به خانه بوسیله نام خدا بردن و یا یاالله گفتن و امثال آن … تا صاحب خانه بفهمد که شخصی می خواهد وارد شود و خود را برای ورود او آماده کند .چه بسا می شود که صاحبخانه در حالی قرار دارد که نمی خواهد کسی او را به آن حال ببیند ویا از وضعی که دارد با خبر شود از اینجا معلوم می شود که مصلحت این حکم پوشاندن عورات مردم وحفظ احترام ایمان است . پس و قتی شخص داخل شونده هنگام دخولش به خانه غیر استیناس کند و صاحبخانه را از استیناس خود آگاه سازد و بعد داخل شده وسلام کند در حقیقت اورا در پوشاندن آنچه که باید بپوشاند کمک کرده و نسبت به خود ایمنش داده و معلوم است که این شیوه پسندیده مایه استحکام اخوت و الفت و تعاون عمومی بر اظهار جمیل و ستر قبیح است .
جمله ذلکم خیر لکم لعلکم تذکرون، هم اشاره به همین فواید است .یعنی شاید با استمرار بر این سیره متذکر وظیفه خود بشوید که اموری را باید رعایت کنید و چگونه سنت اخوت را میان خود احیاء سازید و در سایه آن قلوب را مألوف نموده به تمامی سعادتها ی اجتماعی برسید .
عواقب آزار همسایه ضرورت رعایت حقوق همسایه را می توان از سفارش ائمه(ع) به حقوق ایشان در روایات متعددی به دست آورد.
علی(ع) در آخرین و صایای خود چنین می فرماید: الله الله فی جیرانکم فانهم وصیه نبیکم مازال یوصی بهم حتی ظننا انه سیورثهم . از خدا بترسید از خدا بترسید درباره همسایگان که همواره مورد سفارش پیامبرتان بوده اند؛ آن حضرت بقدری در باره آنان سفارش می کرد که گمان
می بردیم برای ایشان میراثی قرار خواهد داد یعنی دستور خواهد داد که همسایه از همسایه ارث ببرد .
آزار رساندن به دیگران اعم از همسایه ها و غیر آنها از اموری است که قبل از هر چیز با فطرت آدمی ناسازگار است و هیچ عقل سلیمی آن را نمی پسندد .
به رسول خدا(ص)عرض شد: فلان زن روزها روزه می گیرد وشبها به نماز می ایستد و صدقه می دهد، ولی همسایه خود را نیز با زبانش می آزارد. حضرت فرمود:لا خیر فیها هی من اهل النار. خیری در او نیست او اهل آتش ا ست .
امام صادق(ع) نیز آزار دهنده به همسایه را از رحمت خدا دور می داند: ملعون ملعون من اذی جاره . از رحمت خدای دور است از رحمت خدای دور است آنکه همسایه اش را بیازارد .
اسلام نه تنها پیروان خود را از همسایه آزاری باز داشته بلکه برای همسایه آزار، ارج و حرمتی قائل نشده و دستور داده با وی برخورد کنید و اورا بیدار کنید .
امام باقر(ع)فرمود :شخصی از آزار همسایه اش نزد رسول خدا(ص) شکایت کرد حضرت اورا امر به صبر نمود بار دیگر نیز به شکایت آمد، حضرت باز هم اورا به خویشتن داری دعوت کرد بارسوم آمد و شکایت خود را تکرار نمود، پیامبر فرمود : چون روز جمعه شود زمانی که مردم برای نماز جمعه میروند اثاثیه ات را از منزل خارج کن و برسر راه مردم بیاور چون از تو علت اینکار را جویا شدند، ماجرای خود را برای آنان بازگو کن
آن شخص به دستور پیامبر(ص) عمل کرد چون ساعتی گذشت همسایه ای که آزارش می داد سراسیمه نزد او آمده از او خواست اثاثیه اش را به منزل باز گرداند و گفت با خداوند عهد می کنم که دیگر تورا نیازارم.
درحدیث دیگری از پیامبر(ص) نقل شده که در یکی از روزها سه بار فرمود : والله لا یومن؛ به خدا سوگند کسی ایمان ندارد …یکی پرسید: چه کسی؟ پیامبر(ص) فرمود :الذی لا یأمن جاره بوائقه؛ کسی که همسایه او از مزاحمت او در امان نیست .
غفلت از حال همسایگان و بی توجهی به حقوق آنان از اموری است که در اسلام مورد نکوهش قرار گرفته و از آن به زشتی یاد شده است .پیامبر بزرگوار اسلام کسی راکه خود سیر بخوابد و همسایه اش گرسنه باشد مؤمن نمی داند : ما امن بی من باب شعبان و جاره جائع . به من ایمان نیاورده کسی که با شکم سیر بخوابد در حالی که همسایه اش گرسنه باشد .
از امام صادق(ع)نقل شده: پس از جدایی حضرت یعقوب و فرزندش یوسف فرزند دیگرش بنیامین نیز از او جدا شد، این پیامبر بزرگ روزی در حال مناجات به درگاه خداوند عرض کرد بار الها دوری از یوسف و نابینایی مرا کم بود که بنیامین را نیز از من گرفتی ؟به او وحی شد: ای یعقوب من اگر فرزندانت را میرانده باشم برایت زنده می کنم و به تو برمی گردانم ولی آیا به یاد داری که در فلان روز گوسفندی کشتی و آن را کباب نموده با اهلت خوردی و به فلانی و فلانی که همسایه تو و روزه دار بودند چیزی ندادی ؟
کنایه از این که این بلا بسبب بی توجهی تو به آن همسایه است .
ای که بر مرکب رهوار سواری هشدار خر هیزم کش همسایه تپیده به گل است
آتش از خانه همسایه درویش مخواه کانچه بر روزن او می گذرد دود دل است
رسول اکرم(ص) فرمودند: هر که همسایه خود را آزار کند حق تعالی بوی بهشت را براو حرام گرداند و مأوای او جهنم باشد .
رسول اکرم(ص) فرمودند: هر که از همسایه اش بقدر یک وجب از زمین خیانت کند خدای تعالی آن زمین را تا طبقه هفتم طوقی گرداند و در گردن او اندازد تا چون اورا به مقام حساب آورند طوق در گردن او باشد مگر آنکه توبه کند وآن زمین را پس دهد .
از حضرت صادق(ع)نقل است : هر که آزار خود را از همسایه باز دارد حق تعالی در روز قیامت از گناهان او در گذرد .
آثار نیکی به همسایه رفتار نیک همسایگان با یکدیگر می تواند سرچشمه برکات فراوانی باشد از جمله:
۱- آرامش روانی و طول عمر : تقویت روحیه همکاری و تعاون درجهت پاکیزه و آباد نگه داشتن محیط زندگی، یکی از این برکات است که خود آرامش روانی وطول عمر انسان را درپی دارد.
امام صادق(ع)دراین باره فرمود :حسن الجوار یعمر الدیار و یزید فی الاعمار؛ همسایه داری نیکو شهرها را آباد و عمرها را طولانی میکند
۲- ازدیاد روزی : حسن الجوار یزید فی الرزق . همسایه داری نیکو روزی را زیاد میکند ۳- آمرزش گناها ن : من مات و له جیران ثلاثه کلهم راضون عنه غفر له؛ هر کس بمیرد در حالی که سه همسایه داشته باشد و همگی از او راضی باشند آمرزیده می شود .
نیاز به همسایه: همیشه در زندگی اوقاتی پیش می آید که انسان به کمک همسایه نیاز پیدا می کند در جایی که هیچیک از اقوام برای یاری به او حضور ندارند. بنابراین چه خوب است که برخورد ما با همسایگان نیکو باشد تا در مواقع لزوم بتوانیم از آنها کمک بطلبیم .
حضرت امیر المؤمنین(ع) دربیماری به دیدن صعصعه بن صوحان که از بزرگان اصحاب آن حضرت بود تشریف آوردند پس فرمودند: با اینکه من به عیادت تو آمدم فخر نکن برقوم خود و اگر ایشان را در امری ببینی خود را از آن امر به کنار نگیر که آدمی بی نیاز نیست از قوم و قبیله خود و به ایشان محتاج است و اگر یاری ایشان نکنی یاری از ایشان منع کرده ای و یاریهای بسیار را از خود رد گردانده ای.پس اگر ایشان رادر حال خوبی ببینی یاری ایشان بکن برای آن امر و اگر در بلایی باشند ایشان را وانگذار و باید که یاری کردن شما یکدیگر را در طاعت خدا باشد .به درستی که همیشه بارفاه و نعمت خواهید بود اگر یاری یکدیگر را بکنید در طاعت خدا و باز ایستید از معصیت خدا .
ودر حدیث معتبرنقل است که اسیری چند را به نزد حضرت رسول(ص) از کافران آوردند پس یکی از ایشان را پیش آوردند که گردن بزنند؛ در آن حال جبرئیل نازل شد و گفت: یا محمد این اسیر که می خواهی گردنش را بزنی به مردم طعام می خورانید و مهمانداری می کرد و خرج ها یی که در میان قبیله واقع می شد می داد و بارهای گران اهل خود را بردوش خود برمی داشت .پس حضرت به آن اسیر فرمودند که حق تعالی چینن وحی فرستاده و من تورا آزاد کردم از کشتن به سبب این خصلتها.
آن اسیر گفت که پروردگار تو این خصلت هارا دوست می دارد فرمود: بلی . اسیر گفت: شهادت می دهم به وحدانیت خدا وبه پیغمبری تو به حق آن خداوندی که تورا به راستی فرستاده است که هرگز از مال خود کسی را بر نگردانیده ام .
تضاد و تزاحم بین همسایگان تضاد و تزاحم نیز از پیامدهای زندگی اجتماعی است و وقتی گروهی با هم دریک محیط زندگی می کنند ممکن است بی مبالاتی و کم توجهی بعضی به آداب اسلامی، سبب سلب آسایش دیگران گردد و موجب آزردگی آنان شود؛ و این خود زمینه ساز کدورت ها و نزاعهای بعدی شود .
در اینصورت شایسته است طرفی که مورد کم لطفی همسایه خود واقع شده تا می تواند آزار همسایه را برای رضای خدا تحمل کند و چنانچه ناچار به نشان دادن واکنش شد بارویی گشاده و زبانی نرم به وی تذکر دهد به طوری که این تذکر موجب اصلاح وی شده و در ضمن رنجش خاطر او را هم در پی نداشته باشد .
امام کاظم(ع)در این باره فرمود : لیس حسن الجوا ر کف الاذی و لکن حسن الجوار الصبر علی الاذی؛ همسایه داری نیکو به آزار نرساندن نیست بلکه همسایه داری نیکو در صبر بر آزار همسایه است .

ثبت دیدگاه

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.

*